![\"\"](\"https:\/\/www.quickcarbon.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/ESG-Kriterleri-Nelerdir-.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\nESG terimi ilk olarak 2004 tarihli Who Cares Win (WCW) ba\u015fl\u0131kl\u0131 raporda tan\u0131mland\u0131. Rapor, BM’nin daveti \u00fczerine aralar\u0131nda HSBC, Deutsche Bank, Goldman Sachs gibi bankalar\u0131n da bulundu\u011fu 9 \u00fclkeden 18 farkl\u0131 finansal kurulu\u015f taraf\u0131ndan haz\u0131rland\u0131. Yat\u0131r\u0131m piyasalar\u0131n\u0131 iyile\u015ftirmeyi ve daha s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir toplumlar olu\u015fturmay\u0131 hedefleyen raporda environmental (\u00e7evresel), social (sosyal) ve governance (y\u00f6neti\u015fim) kelimelerinin ba\u015f harfleri birle\u015ftirilerek ESG kavram\u0131 ortaya at\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n
ESG kriterleri \u015firketlerin uzun vadeli ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131 etkileyen fakt\u00f6rleri de\u011ferlendirir. Finansal olmayan fakt\u00f6rlerin ba\u015far\u0131 \u00fczerindeki etkisine odaklanan ESG kriterleri bir \u015firketin \u00e7evresel s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fini, sosyal etkisini ve kurumsal y\u00f6neti\u015fim uygulamalar\u0131n\u0131n kalitesini belirlemeyi hedefler.<\/p>\n\n\n\n
\u00c7evresel S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik<\/strong><\/h2>\n\n\n\n\u00c7evresel s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik \u015firketlerin \u00e7evreye etkilerini ve risk y\u00f6netimi uygulamalar\u0131n\u0131 i\u00e7erir. Bu etkiler ve uygulamalar aras\u0131nda \u00f6ne \u00e7\u0131kan baz\u0131 \u00f6nemli noktalar \u015funlard\u0131r:<\/p>\n\n\n\n
\n- Firman\u0131n iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi kar\u015f\u0131s\u0131ndaki dayan\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131,<\/li>\n\n\n\n
- Enerji t\u00fcketimi ve sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131,<\/li>\n\n\n\n
- At\u0131k y\u00f6netimi,<\/li>\n\n\n\n
- \u00c7evre dostu tedarik zinciri.<\/li>\n\n\n\n
- Sosyal Etki<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Sosyal etki \u015firketlerin \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131ndan m\u00fc\u015fterilerine, yerel topluluklardan tedarik\u00e7ilerine kadar geni\u015f bir alanda tan\u0131mlanan payda\u015flar\u0131yla ili\u015fkisini ele al\u0131r. Bu ili\u015fkiyi de\u011ferlendirirken g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulan baz\u0131 \u00f6nemli fakt\u00f6rler \u015funlard\u0131r:<\/p>\n\n\n\n
\n- \u00c7al\u0131\u015fan \u00e7e\u015fitlili\u011fi,<\/li>\n\n\n\n
- \u00c7al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131,<\/li>\n\n\n\n
- Maa\u015f politikas\u0131,<\/li>\n\n\n\n
- Yerel topluluklarla g\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck esas\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak yap\u0131lan faaliyetler,<\/li>\n\n\n\n
- Zorunlu \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rma, \u00e7ocuk i\u015f\u00e7ili\u011fi gibi insan haklar\u0131na ayk\u0131r\u0131 uygulamalarla m\u00fccadele.<\/li>\n\n\n\n
- Kurumsal Y\u00f6neti\u015fim<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Kurumsal y\u00f6neti\u015fim \u015firketlerin y\u00f6netim usulleriyle ilgilenir. Karar alma s\u00fcre\u00e7lerinin yan\u0131nda \u015feffaf denetim ilkesini de \u00f6nemseyen bu ba\u015fl\u0131kta de\u011ferlendirilen fakt\u00f6rlerden baz\u0131lar\u0131 \u015fu \u015fekildedir:<\/p>\n\n\n\n
\n- Hissedar haklar\u0131 ve kat\u0131l\u0131m\u0131,<\/li>\n\n\n\n
- \u015eeffafl\u0131k ve hesap verebilirlik,<\/li>\n\n\n\n
- Kuvvetli i\u00e7 kontrol ve denetim mekanizmalar\u0131,<\/li>\n\n\n\n
- Yasalara uygunluk,<\/li>\n\n\n\n
- Veri gizlili\u011fi ve g\u00fcvenli\u011fi.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
ESG Kriterlerini Anlamak \u0130\u00e7in Gerekli Kavramlar<\/strong><\/h2>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/www.quickcarbon.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/ESG-Kriterlerini-Anlamak-I\u2560cc\u2560gin-Gerekli-Kavramlar.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\nESG kriterlerine uygun yat\u0131r\u0131m yapmak i\u00e7in baz\u0131 kavramlar\u0131 bilmek faydal\u0131 olabilir. Bu kavramlar\u0131 \u015fu \u015fekilde s\u0131ralayabiliriz:<\/p>\n\n\n\n
ESG Metrikleri<\/strong><\/p>\n\n\n\n\u0130\u015fletmelerin ESG kriterlerine uygunlu\u011funu belirleyen performans g\u00f6stergeleridir. \u015eirketlerin ESG verileri olarak bilinen metrikler aras\u0131nda sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131, at\u0131k y\u00f6netimi gibi ba\u015fl\u0131klar bulunur.<\/p>\n\n\n\n
ESG \u00c7er\u00e7evesi<\/strong><\/p>\n\n\n\n\u0130\u015fletmelerin ESG kriterleri performans\u0131n\u0131 \u00f6l\u00e7erken hangi yakla\u015f\u0131m\u0131n takip edildi\u011fini tan\u0131mlar. S\u0131k kullan\u0131lan \u00e7er\u00e7eve modelleri aras\u0131nda K\u00fcresel Raporlama \u0130nisiyatifi<\/a> ve S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik Muhasebe Standartlar\u0131 Kurulu<\/a> bulunur.<\/p>\n\n\n\nESG Puanlar\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\nMetrik ve \u00e7er\u00e7eve kullan\u0131larak i\u015fletmelerin de\u011ferlendirilmesini matematiksel olarak g\u00f6stermeyi sa\u011flar.<\/p>\n\n\n\n
ESG Denetimleri<\/strong><\/p>\n\n\n\n\u015eirketlerin ESG kriterlerine uygunlu\u011funu de\u011ferlendirmek, iyile\u015ftirilmesi gereken y\u00f6nleri tespit etmek ve ihtiya\u00e7 h\u00e2linde strateji belirlemek amac\u0131yla i\u00e7 veya d\u0131\u015f denet\u00e7iler taraf\u0131ndan yap\u0131lan i\u015flemlerdir. Denetimlerin sonunda haz\u0131rlanan raporlar \u015feffafl\u0131k ve puanlama a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemlidir.<\/p>\n\n\n\n
ESG Raporlar\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n\u0130\u015fletmelerin ESG kriterlerine uygunlu\u011funu belirleyen verilerin toplanarak rapor h\u00e2line getirilmesidir. Genellikle y\u0131ll\u0131k olarak yay\u0131nlanan raporlar \u015firketin b\u00fct\u00fcn payda\u015flar\u0131n\u0131n ESG kriterlerine uygunluk konusunda bilgi edinmesini sa\u011flar.<\/p>\n\n\n\n
ESG Kriterleri Neden \u00d6nemlidir?<\/strong><\/h2>\n\n\n\nBM verilerine<\/a> g\u00f6re d\u00fcnya n\u00fcfusunun yakla\u015f\u0131k %80’i fosil yak\u0131t ithalat\u00e7\u0131s\u0131 \u00fclkelerde ya\u015f\u0131yor. Bu durum neredeyse 6 milyar insan\u0131 k\u00fcresel krizlere kar\u015f\u0131 savunmas\u0131z h\u00e2le getiriyor. ESG kriterleri \u015firketleri \u00e7evresel, sosyal ve kurumsal y\u00f6neti\u015fim konular\u0131nda geli\u015fmeye te\u015fvik ederken yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131n \u015feffaf bir \u015fekilde strateji belirlemesine de yard\u0131mc\u0131 olur.<\/p>\n\n\n\nESG kriterlerinin \u00f6nemini \u015fu \u015fekilde detayland\u0131rabiliriz:<\/p>\n\n\n\n
S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir Yat\u0131r\u0131m:<\/strong> ESG kriterleri \u015firketleri de\u011ferlendirerek yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir i\u015f modellerine katk\u0131 yapmalar\u0131n\u0131 ve uzun vadeli k\u00e2r elde etmelerini sa\u011flayabilir.<\/p>\n\n\n\nRisk Y\u00f6netimi:<\/strong> Yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131n i\u015fletmeleri \u015feffaf bir \u015fekilde takip etmesini sa\u011flayan kriterler, \u015firketlerin olas\u0131 krizler kar\u015f\u0131s\u0131ndaki dayan\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermeye yard\u0131mc\u0131 olur.<\/p>\n\n\n\n\u00c7evreye Katk\u0131:<\/strong> Yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131n iklim de\u011fi\u015fikli\u011fiyle m\u00fccadele eden \u015firketlere yat\u0131r\u0131m yaparak finansal katk\u0131 sa\u011flamalar\u0131na ve gelecek nesillere daha ya\u015fanabilir bir d\u00fcnya b\u0131rakmalar\u0131na katk\u0131da bulunabilir.<\/p>\n\n\n\nYasal Standartlara Uyum<\/strong>: ESG kriterlerini uygulayan \u015firketler yasal d\u00fczenlemelerin d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kmadan hareket eder. B\u00f6ylece hissedarlar yat\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131n g\u00fcvenli\u011finden endi\u015fe etmeden k\u00e2r edebilir.<\/p>\n\n\n\nYeni F\u0131rsatlar<\/strong>: Geleneksel yat\u0131r\u0131m\u0131n \u00f6tesine ge\u00e7en ESG kriterlerine uygun \u015firketler, yeni teknolojileri kullanarak birtak\u0131m yeni f\u0131rsatlar yaratabilir. Yat\u0131r\u0131mc\u0131lar farkl\u0131 sekt\u00f6rlerdeki \u015firketleri tercih ederek kazan\u00e7lar\u0131na \u00e7e\u015fitlilik katabilir.<\/p>\n\n\n\n\u00c7evresel Odakl\u0131 Yat\u0131r\u0131mlar Nelerdir?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/www.quickcarbon.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/C\u2560gevresel-Odakl\u2500\u2592-Yat\u2500\u2592r\u2500\u2592mlar-Nelerdir-.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\nSermaye piyasalar\u0131n\u0131n \u00e7evre odakl\u0131 bir de\u011fi\u015fim yaratmak i\u00e7in g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ara\u00e7 olabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnenler taraf\u0131ndan desteklenen ESG kriterleri, say\u0131lar\u0131 her ge\u00e7en g\u00fcn artan bir\u00e7ok kurulu\u015f taraf\u0131ndan raporlan\u0131yor. Piyasalar\u0131n daha \u015feffaf olmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan bu raporlar yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131n hem \u00e7evre konusunda bilin\u00e7lenmelerini hem s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir \u015firketlere yat\u0131r\u0131m yapmalar\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
Yat\u0131r\u0131m fonlar\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra i\u015fletmelerin \u00e7evreye olumlu katk\u0131larda bulunan projeleri finanse etmek amac\u0131yla piyasaya sundu\u011fu ye\u015fil tahvil gibi unsurlar, \u00e7evresel odakl\u0131 yat\u0131r\u0131mlar\u0131n kolayla\u015fmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olur. D\u00fcnya Ekonomik Forumu’nun Etkili Enerji D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn\u00fc Te\u015fvik Etme 2023<\/a> raporuna g\u00f6re 2020 y\u0131l\u0131nda ye\u015fil tahvil ihra\u00e7lar\u0131na 270 milyar dolar harcand\u0131.<\/p>\n\n\n\nYe\u015fil tahvilin haricinde \u00e7evresel odakl\u0131 yat\u0131r\u0131mlar aras\u0131nda yenilebilir enerji, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir tar\u0131m, at\u0131k y\u00f6netimi, geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ve altyap\u0131 yat\u0131r\u0131mlar\u0131 da say\u0131labilir.<\/p>\n\n\n\n
Yenilenebilir Enerji<\/strong><\/p>\n\n\n\nFosil yak\u0131tlar\u0131n \u00e7evreye verdi\u011fi zarar\u0131n \u015fiddeti anla\u015f\u0131ld\u0131k\u00e7a yenilenebilir enerji yat\u0131r\u0131mlar\u0131 \u00f6n plana \u00e7\u0131k\u0131yor. D\u00fcnya Ekonomik Forumu’nun verilerine<\/a> g\u00f6re 2023 y\u0131l\u0131nda yenilenebilir enerji kapasitesi, bir \u00f6nceki y\u0131la oranla %50 art\u0131\u015f g\u00f6sterdi. Birle\u015fmi\u015f Milletler \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi Konferans\u0131’n\u0131n 2030 y\u0131l\u0131na kadar yenilenebilir enerji kapasitesini \u00fc\u00e7 kat\u0131na, enerji verimlili\u011fi iyile\u015ftirmelerini ise iki kat\u0131na \u00e7\u0131karma hedefi koymas\u0131 \u015firketleri bu alanda faaliyet g\u00f6stermeye te\u015fvik edebilir. Yenilenebilir enerji yat\u0131r\u0131mlar\u0131 \u00e7evreye verilen zarar\u0131 azalt\u0131rken enerji g\u00fcvenli\u011fini ve verimlili\u011fini art\u0131rabilir.<\/p>\n\n\n\nS\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir Tar\u0131m<\/strong><\/p>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/www.quickcarbon.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Su\u2560erdu\u2560eru\u2560elebilir-Tar\u2500\u2592m.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\nH\u0131zla artan n\u00fcfusun ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131la\u015fmakta zorlanan geleneksel tar\u0131m yerine Birle\u015fmi\u015f Milletler G\u0131da ve Tar\u0131m \u00d6rg\u00fct\u00fc<\/a> s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir tar\u0131m politikalar\u0131n\u0131 te\u015fvik ediyor. World Resources Institute verilerine<\/a> g\u00f6re k\u00fcresel sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131n\u0131n %25’i geleneksel tar\u0131mdan kaynaklan\u0131yor. Di\u011fer taraftan \u00fcretilen g\u0131dalar\u0131n 1\/3’\u00fc de israf ediliyor. Her y\u0131l yakla\u015f\u0131k 1 milyar ton g\u0131dan\u0131n israf edildi\u011fi g\u00fcn\u00fcm\u00fczde s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir tar\u0131m uygulamalar\u0131na yat\u0131r\u0131m yapmak finansal getirinin yan\u0131nda k\u00fcresel e\u015fitsizli\u011fi azaltma a\u00e7\u0131s\u0131ndan da fayda sa\u011flayabilir.<\/p>\n\n\n\nAt\u0131k Y\u00f6netimi<\/strong><\/p>\n\n\n\nD\u00fcnya y\u0131lda 2,01 milyar ton belediye kat\u0131 at\u0131\u011f\u0131 \u00fcretiyor<\/a> ve bunun en az %33’\u00fc \u00e7evreye zarar vermeden y\u00f6netilemiyor. 2050 y\u0131l\u0131na kadar toplam at\u0131k \u00fcretiminin 3,4 milyar tona ula\u015fmas\u0131 beklenirken d\u00fc\u015f\u00fck gelirli \u00fclkelerin at\u0131k miktar\u0131n\u0131n \u015fimdikinin \u00fc\u00e7 kat\u0131na \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131 tahmin ediliyor.<\/p>\n\n\n\nAt\u0131k y\u00f6netimi, \u00e7evreye verilen zarar\u0131n azalt\u0131lmas\u0131yla s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir ekonomiye ge\u00e7i\u015f i\u00e7in en kritik konular\u0131n ba\u015f\u0131nda yer al\u0131yor. ESG kriterleri firmalar\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir ham madde kullanman\u0131n yan\u0131 s\u0131ra \u00e7evre dostu tedarik zincirleri kurma konusunda da te\u015fvik ediyor. Yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131 sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir at\u0131k y\u00f6netimi politikas\u0131 uygulayan \u015firketlere yat\u0131r\u0131m yapmalar\u0131 i\u00e7in de bilin\u00e7lendiriyor.<\/p>\n\n\n\n
Geri D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm<\/strong><\/p>\n\n\n\nKullan\u0131lan \u00fcr\u00fcnlerin yeniden de\u011ferlendirilmesi prensibine dayanan geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm, \u00e7evreye verilen zarar\u0131 minimuma indirmeyi hedefler. At\u0131klar\u0131n azalt\u0131lmas\u0131n\u0131n yan\u0131nda do\u011fal kaynaklar\u0131n korunmas\u0131n\u0131 da sa\u011flayan geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm sayesinde do\u011fan\u0131n kendini yenilemesine olanak tan\u0131n\u0131yor. Plastik at\u0131klar\u0131n geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm oran\u0131 2019’da %9 iken bu oran\u0131n 2060’ta %17’ye y\u00fckselmesi \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyor<\/a>. Geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm oranlar\u0131nda istenilen seviyeye ula\u015f\u0131lam\u0131yor olmas\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir ham madde kullanan firmalar\u0131 ESG kriterleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan avantajl\u0131 h\u00e2le getiriyor.<\/p>\n\n\n\nAltyap\u0131 Yat\u0131r\u0131mlar\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\nAltyap\u0131 yat\u0131r\u0131mlar\u0131 ekonomik s\u00fcre\u00e7lerin h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde i\u015flemesinin yan\u0131 s\u0131ra \u00e7evreye verilen zarar\u0131n azalt\u0131lmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan da \u00f6nemlidir. D\u00fcnya Bankas\u0131 verilerine g\u00f6re<\/a> 2023 y\u0131l\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fck ve orta gelirli \u00fclkelerin altyap\u0131lar\u0131na \u00f6zel sekt\u00f6r taraf\u0131ndan 86 milyar dolar yat\u0131r\u0131m yap\u0131ld\u0131. Do\u011fru planlanan altyap\u0131 yat\u0131r\u0131mlar\u0131 k\u00fcresel e\u015fitsizli\u011fi azaltmada etkili olabilir. Altyap\u0131 yat\u0131r\u0131mlar\u0131 yapan \u015firketlerin ESG kriterlerini kar\u015f\u0131lama oran\u0131 da y\u00fcksektir. Yat\u0131r\u0131mc\u0131lar bu tarz \u015firketleri tercih ederek hem \u00e7evresel hem sosyal etki a\u00e7\u0131s\u0131ndan fayda sa\u011flayabilir, kazan\u00e7lar\u0131n\u0131 uzun vadeli bir plan d\u00e2hilinde art\u0131rabilir.<\/p>\n\n\n\nESG Kriterleri’ne Uyum S\u00fcrecinde Ekolojik Ayak \u0130zi<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Sosyal etki \u015firketlerin \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131ndan m\u00fc\u015fterilerine, yerel topluluklardan tedarik\u00e7ilerine kadar geni\u015f bir alanda tan\u0131mlanan payda\u015flar\u0131yla ili\u015fkisini ele al\u0131r. Bu ili\u015fkiyi de\u011ferlendirirken g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulan baz\u0131 \u00f6nemli fakt\u00f6rler \u015funlard\u0131r:<\/p>\n\n\n\n
- \n
- \u00c7al\u0131\u015fan \u00e7e\u015fitlili\u011fi,<\/li>\n\n\n\n
- \u00c7al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131,<\/li>\n\n\n\n
- Maa\u015f politikas\u0131,<\/li>\n\n\n\n
- Yerel topluluklarla g\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck esas\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak yap\u0131lan faaliyetler,<\/li>\n\n\n\n
- Zorunlu \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rma, \u00e7ocuk i\u015f\u00e7ili\u011fi gibi insan haklar\u0131na ayk\u0131r\u0131 uygulamalarla m\u00fccadele.<\/li>\n\n\n\n
- Kurumsal Y\u00f6neti\u015fim<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Kurumsal y\u00f6neti\u015fim \u015firketlerin y\u00f6netim usulleriyle ilgilenir. Karar alma s\u00fcre\u00e7lerinin yan\u0131nda \u015feffaf denetim ilkesini de \u00f6nemseyen bu ba\u015fl\u0131kta de\u011ferlendirilen fakt\u00f6rlerden baz\u0131lar\u0131 \u015fu \u015fekildedir:<\/p>\n\n\n\n
- \n
- Hissedar haklar\u0131 ve kat\u0131l\u0131m\u0131,<\/li>\n\n\n\n
- \u015eeffafl\u0131k ve hesap verebilirlik,<\/li>\n\n\n\n
- Kuvvetli i\u00e7 kontrol ve denetim mekanizmalar\u0131,<\/li>\n\n\n\n
- Yasalara uygunluk,<\/li>\n\n\n\n
- Veri gizlili\u011fi ve g\u00fcvenli\u011fi.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
ESG Kriterlerini Anlamak \u0130\u00e7in Gerekli Kavramlar<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
<\/figure>\n\n\n\nESG kriterlerine uygun yat\u0131r\u0131m yapmak i\u00e7in baz\u0131 kavramlar\u0131 bilmek faydal\u0131 olabilir. Bu kavramlar\u0131 \u015fu \u015fekilde s\u0131ralayabiliriz:<\/p>\n\n\n\n
ESG Metrikleri<\/strong><\/p>\n\n\n\n
\u0130\u015fletmelerin ESG kriterlerine uygunlu\u011funu belirleyen performans g\u00f6stergeleridir. \u015eirketlerin ESG verileri olarak bilinen metrikler aras\u0131nda sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131, at\u0131k y\u00f6netimi gibi ba\u015fl\u0131klar bulunur.<\/p>\n\n\n\n
ESG \u00c7er\u00e7evesi<\/strong><\/p>\n\n\n\n
\u0130\u015fletmelerin ESG kriterleri performans\u0131n\u0131 \u00f6l\u00e7erken hangi yakla\u015f\u0131m\u0131n takip edildi\u011fini tan\u0131mlar. S\u0131k kullan\u0131lan \u00e7er\u00e7eve modelleri aras\u0131nda K\u00fcresel Raporlama \u0130nisiyatifi<\/a> ve S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik Muhasebe Standartlar\u0131 Kurulu<\/a> bulunur.<\/p>\n\n\n\n
ESG Puanlar\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n
Metrik ve \u00e7er\u00e7eve kullan\u0131larak i\u015fletmelerin de\u011ferlendirilmesini matematiksel olarak g\u00f6stermeyi sa\u011flar.<\/p>\n\n\n\n
ESG Denetimleri<\/strong><\/p>\n\n\n\n
\u015eirketlerin ESG kriterlerine uygunlu\u011funu de\u011ferlendirmek, iyile\u015ftirilmesi gereken y\u00f6nleri tespit etmek ve ihtiya\u00e7 h\u00e2linde strateji belirlemek amac\u0131yla i\u00e7 veya d\u0131\u015f denet\u00e7iler taraf\u0131ndan yap\u0131lan i\u015flemlerdir. Denetimlerin sonunda haz\u0131rlanan raporlar \u015feffafl\u0131k ve puanlama a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemlidir.<\/p>\n\n\n\n
ESG Raporlar\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n
\u0130\u015fletmelerin ESG kriterlerine uygunlu\u011funu belirleyen verilerin toplanarak rapor h\u00e2line getirilmesidir. Genellikle y\u0131ll\u0131k olarak yay\u0131nlanan raporlar \u015firketin b\u00fct\u00fcn payda\u015flar\u0131n\u0131n ESG kriterlerine uygunluk konusunda bilgi edinmesini sa\u011flar.<\/p>\n\n\n\n
ESG Kriterleri Neden \u00d6nemlidir?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
BM verilerine<\/a> g\u00f6re d\u00fcnya n\u00fcfusunun yakla\u015f\u0131k %80’i fosil yak\u0131t ithalat\u00e7\u0131s\u0131 \u00fclkelerde ya\u015f\u0131yor. Bu durum neredeyse 6 milyar insan\u0131 k\u00fcresel krizlere kar\u015f\u0131 savunmas\u0131z h\u00e2le getiriyor. ESG kriterleri \u015firketleri \u00e7evresel, sosyal ve kurumsal y\u00f6neti\u015fim konular\u0131nda geli\u015fmeye te\u015fvik ederken yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131n \u015feffaf bir \u015fekilde strateji belirlemesine de yard\u0131mc\u0131 olur.<\/p>\n\n\n\n
ESG kriterlerinin \u00f6nemini \u015fu \u015fekilde detayland\u0131rabiliriz:<\/p>\n\n\n\n
S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir Yat\u0131r\u0131m:<\/strong> ESG kriterleri \u015firketleri de\u011ferlendirerek yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir i\u015f modellerine katk\u0131 yapmalar\u0131n\u0131 ve uzun vadeli k\u00e2r elde etmelerini sa\u011flayabilir.<\/p>\n\n\n\n
Risk Y\u00f6netimi:<\/strong> Yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131n i\u015fletmeleri \u015feffaf bir \u015fekilde takip etmesini sa\u011flayan kriterler, \u015firketlerin olas\u0131 krizler kar\u015f\u0131s\u0131ndaki dayan\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermeye yard\u0131mc\u0131 olur.<\/p>\n\n\n\n
\u00c7evreye Katk\u0131:<\/strong> Yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131n iklim de\u011fi\u015fikli\u011fiyle m\u00fccadele eden \u015firketlere yat\u0131r\u0131m yaparak finansal katk\u0131 sa\u011flamalar\u0131na ve gelecek nesillere daha ya\u015fanabilir bir d\u00fcnya b\u0131rakmalar\u0131na katk\u0131da bulunabilir.<\/p>\n\n\n\n
Yasal Standartlara Uyum<\/strong>: ESG kriterlerini uygulayan \u015firketler yasal d\u00fczenlemelerin d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kmadan hareket eder. B\u00f6ylece hissedarlar yat\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131n g\u00fcvenli\u011finden endi\u015fe etmeden k\u00e2r edebilir.<\/p>\n\n\n\n
Yeni F\u0131rsatlar<\/strong>: Geleneksel yat\u0131r\u0131m\u0131n \u00f6tesine ge\u00e7en ESG kriterlerine uygun \u015firketler, yeni teknolojileri kullanarak birtak\u0131m yeni f\u0131rsatlar yaratabilir. Yat\u0131r\u0131mc\u0131lar farkl\u0131 sekt\u00f6rlerdeki \u015firketleri tercih ederek kazan\u00e7lar\u0131na \u00e7e\u015fitlilik katabilir.<\/p>\n\n\n\n
\u00c7evresel Odakl\u0131 Yat\u0131r\u0131mlar Nelerdir?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
<\/figure>\n\n\n\nSermaye piyasalar\u0131n\u0131n \u00e7evre odakl\u0131 bir de\u011fi\u015fim yaratmak i\u00e7in g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ara\u00e7 olabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnenler taraf\u0131ndan desteklenen ESG kriterleri, say\u0131lar\u0131 her ge\u00e7en g\u00fcn artan bir\u00e7ok kurulu\u015f taraf\u0131ndan raporlan\u0131yor. Piyasalar\u0131n daha \u015feffaf olmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan bu raporlar yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131n hem \u00e7evre konusunda bilin\u00e7lenmelerini hem s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir \u015firketlere yat\u0131r\u0131m yapmalar\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
Yat\u0131r\u0131m fonlar\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra i\u015fletmelerin \u00e7evreye olumlu katk\u0131larda bulunan projeleri finanse etmek amac\u0131yla piyasaya sundu\u011fu ye\u015fil tahvil gibi unsurlar, \u00e7evresel odakl\u0131 yat\u0131r\u0131mlar\u0131n kolayla\u015fmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olur. D\u00fcnya Ekonomik Forumu’nun Etkili Enerji D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn\u00fc Te\u015fvik Etme 2023<\/a> raporuna g\u00f6re 2020 y\u0131l\u0131nda ye\u015fil tahvil ihra\u00e7lar\u0131na 270 milyar dolar harcand\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Ye\u015fil tahvilin haricinde \u00e7evresel odakl\u0131 yat\u0131r\u0131mlar aras\u0131nda yenilebilir enerji, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir tar\u0131m, at\u0131k y\u00f6netimi, geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ve altyap\u0131 yat\u0131r\u0131mlar\u0131 da say\u0131labilir.<\/p>\n\n\n\n
Yenilenebilir Enerji<\/strong><\/p>\n\n\n\n
Fosil yak\u0131tlar\u0131n \u00e7evreye verdi\u011fi zarar\u0131n \u015fiddeti anla\u015f\u0131ld\u0131k\u00e7a yenilenebilir enerji yat\u0131r\u0131mlar\u0131 \u00f6n plana \u00e7\u0131k\u0131yor. D\u00fcnya Ekonomik Forumu’nun verilerine<\/a> g\u00f6re 2023 y\u0131l\u0131nda yenilenebilir enerji kapasitesi, bir \u00f6nceki y\u0131la oranla %50 art\u0131\u015f g\u00f6sterdi. Birle\u015fmi\u015f Milletler \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi Konferans\u0131’n\u0131n 2030 y\u0131l\u0131na kadar yenilenebilir enerji kapasitesini \u00fc\u00e7 kat\u0131na, enerji verimlili\u011fi iyile\u015ftirmelerini ise iki kat\u0131na \u00e7\u0131karma hedefi koymas\u0131 \u015firketleri bu alanda faaliyet g\u00f6stermeye te\u015fvik edebilir. Yenilenebilir enerji yat\u0131r\u0131mlar\u0131 \u00e7evreye verilen zarar\u0131 azalt\u0131rken enerji g\u00fcvenli\u011fini ve verimlili\u011fini art\u0131rabilir.<\/p>\n\n\n\n
S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir Tar\u0131m<\/strong><\/p>\n\n\n\n
<\/figure>\n\n\n\nH\u0131zla artan n\u00fcfusun ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131la\u015fmakta zorlanan geleneksel tar\u0131m yerine Birle\u015fmi\u015f Milletler G\u0131da ve Tar\u0131m \u00d6rg\u00fct\u00fc<\/a> s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir tar\u0131m politikalar\u0131n\u0131 te\u015fvik ediyor. World Resources Institute verilerine<\/a> g\u00f6re k\u00fcresel sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131n\u0131n %25’i geleneksel tar\u0131mdan kaynaklan\u0131yor. Di\u011fer taraftan \u00fcretilen g\u0131dalar\u0131n 1\/3’\u00fc de israf ediliyor. Her y\u0131l yakla\u015f\u0131k 1 milyar ton g\u0131dan\u0131n israf edildi\u011fi g\u00fcn\u00fcm\u00fczde s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir tar\u0131m uygulamalar\u0131na yat\u0131r\u0131m yapmak finansal getirinin yan\u0131nda k\u00fcresel e\u015fitsizli\u011fi azaltma a\u00e7\u0131s\u0131ndan da fayda sa\u011flayabilir.<\/p>\n\n\n\n
At\u0131k Y\u00f6netimi<\/strong><\/p>\n\n\n\n
D\u00fcnya y\u0131lda 2,01 milyar ton belediye kat\u0131 at\u0131\u011f\u0131 \u00fcretiyor<\/a> ve bunun en az %33’\u00fc \u00e7evreye zarar vermeden y\u00f6netilemiyor. 2050 y\u0131l\u0131na kadar toplam at\u0131k \u00fcretiminin 3,4 milyar tona ula\u015fmas\u0131 beklenirken d\u00fc\u015f\u00fck gelirli \u00fclkelerin at\u0131k miktar\u0131n\u0131n \u015fimdikinin \u00fc\u00e7 kat\u0131na \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131 tahmin ediliyor.<\/p>\n\n\n\n
At\u0131k y\u00f6netimi, \u00e7evreye verilen zarar\u0131n azalt\u0131lmas\u0131yla s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir ekonomiye ge\u00e7i\u015f i\u00e7in en kritik konular\u0131n ba\u015f\u0131nda yer al\u0131yor. ESG kriterleri firmalar\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir ham madde kullanman\u0131n yan\u0131 s\u0131ra \u00e7evre dostu tedarik zincirleri kurma konusunda da te\u015fvik ediyor. Yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131 sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir at\u0131k y\u00f6netimi politikas\u0131 uygulayan \u015firketlere yat\u0131r\u0131m yapmalar\u0131 i\u00e7in de bilin\u00e7lendiriyor.<\/p>\n\n\n\n
Geri D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm<\/strong><\/p>\n\n\n\n
Kullan\u0131lan \u00fcr\u00fcnlerin yeniden de\u011ferlendirilmesi prensibine dayanan geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm, \u00e7evreye verilen zarar\u0131 minimuma indirmeyi hedefler. At\u0131klar\u0131n azalt\u0131lmas\u0131n\u0131n yan\u0131nda do\u011fal kaynaklar\u0131n korunmas\u0131n\u0131 da sa\u011flayan geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm sayesinde do\u011fan\u0131n kendini yenilemesine olanak tan\u0131n\u0131yor. Plastik at\u0131klar\u0131n geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm oran\u0131 2019’da %9 iken bu oran\u0131n 2060’ta %17’ye y\u00fckselmesi \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyor<\/a>. Geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm oranlar\u0131nda istenilen seviyeye ula\u015f\u0131lam\u0131yor olmas\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir ham madde kullanan firmalar\u0131 ESG kriterleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan avantajl\u0131 h\u00e2le getiriyor.<\/p>\n\n\n\n
Altyap\u0131 Yat\u0131r\u0131mlar\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n
Altyap\u0131 yat\u0131r\u0131mlar\u0131 ekonomik s\u00fcre\u00e7lerin h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde i\u015flemesinin yan\u0131 s\u0131ra \u00e7evreye verilen zarar\u0131n azalt\u0131lmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan da \u00f6nemlidir. D\u00fcnya Bankas\u0131 verilerine g\u00f6re<\/a> 2023 y\u0131l\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fck ve orta gelirli \u00fclkelerin altyap\u0131lar\u0131na \u00f6zel sekt\u00f6r taraf\u0131ndan 86 milyar dolar yat\u0131r\u0131m yap\u0131ld\u0131. Do\u011fru planlanan altyap\u0131 yat\u0131r\u0131mlar\u0131 k\u00fcresel e\u015fitsizli\u011fi azaltmada etkili olabilir. Altyap\u0131 yat\u0131r\u0131mlar\u0131 yapan \u015firketlerin ESG kriterlerini kar\u015f\u0131lama oran\u0131 da y\u00fcksektir. Yat\u0131r\u0131mc\u0131lar bu tarz \u015firketleri tercih ederek hem \u00e7evresel hem sosyal etki a\u00e7\u0131s\u0131ndan fayda sa\u011flayabilir, kazan\u00e7lar\u0131n\u0131 uzun vadeli bir plan d\u00e2hilinde art\u0131rabilir.<\/p>\n\n\n\n
ESG Kriterleri’ne Uyum S\u00fcrecinde Ekolojik Ayak \u0130zi<\/strong><\/h2>\n\n\n\n