{"id":1846,"date":"2025-03-18T16:53:45","date_gmt":"2025-03-18T13:53:45","guid":{"rendered":"https:\/\/www.quickcarbon.com\/tr\/?p=1846"},"modified":"2025-03-18T16:53:47","modified_gmt":"2025-03-18T13:53:47","slug":"kapsam-3-emisyonlari-nedir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.quickcarbon.com\/tr\/blog\/kapsam-3-emisyonlari-nedir\/","title":{"rendered":"Kapsam 3 Emisyonlar\u0131 Nedir?"},"content":{"rendered":"\n

\u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fine ve \u00e7e\u015fitli \u00e7evresel sorunlara neden olan sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131n\u0131 takip etmek, raporlamak ve azaltmak s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik hedeflerine ula\u015fmak a\u00e7\u0131s\u0131ndan kritik \u00f6nem ta\u015f\u0131r. Pek \u00e7ok faaliyeti i\u00e7eren ve do\u011frudan kontrol edilen alanlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fen kapsam 3 emisyonlar\u0131, en \u00e7ok karbon ayak izine neden olan emisyondur. \u00c7ok katmanl\u0131 tedarik zincirleriyle ili\u015fkili bu emisyonun hesaplanmas\u0131, detayl\u0131 ve karma\u015f\u0131k bir s\u00fcre\u00e7 gerektirebilir. \u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fiyle m\u00fccadelede etkili strateji olu\u015fturmak i\u00e7in kapsam 3 emisyonlar\u0131n\u0131n azalt\u0131lmas\u0131 ve do\u011fru \u015fekilde hesaplanmas\u0131 gerekir.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

GHG Protokol\u00fc Nedir ve Neden \u00d6nemlidir?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Atmosferdeki \u0131s\u0131y\u0131 tutmas\u0131 sebebiyle k\u00fcresel \u0131s\u0131nmay\u0131 art\u0131ran sera gaz\u0131n\u0131n azalt\u0131lmas\u0131 i\u00e7in \u00f6ncelikle emisyonlar\u0131n do\u011fru \u015fekilde \u00f6l\u00e7\u00fclmesi ve raporlanmas\u0131 gerekir. GHG (Greenhouse Gas) yani Sera Gaz\u0131 Protokol\u00fc, sera gaz\u0131 emisyonu hesaplamas\u0131nda ve raporlamas\u0131nda yayg\u0131n olarak kullan\u0131lan kapsaml\u0131 bir standartt\u0131r. Uluslararas\u0131 olarak tan\u0131nan bu standart, kamu ve \u00f6zel sekt\u00f6r kurulu\u015flar\u0131n\u0131n emisyonlar\u0131 \u00f6l\u00e7mesi ve y\u00f6netmesi i\u00e7in birtak\u0131m y\u00f6nergeler belirlemi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

\u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fi k\u00fcresel bir sorun oldu\u011fundan k\u00fcresel ekonomide faaliyet g\u00f6steren i\u015fletmelerin ortak, tutarl\u0131 ve uyumlu bir yakla\u015f\u0131m benimsemesi \u00f6nemlidir. Standartla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f karbon sal\u0131m\u0131 verilerine dayanarak etkili iklim politikalar\u0131 ve emisyon azalt\u0131m stratejileri olu\u015fturulabilir. Standart veriler, iklim de\u011fi\u015fikli\u011fiyle m\u00fccadele kapsam\u0131nda uygulanan emisyon azalt\u0131m politikalar\u0131n\u0131n etkinli\u011finin \u00f6l\u00e7\u00fclmesinde \u015feffafl\u0131k ve hesap verilebilirlik de sa\u011flar. \u00d6l\u00e7\u00fcmlerin standart olmas\u0131 farkl\u0131 \u015firketler, sekt\u00f6rler, b\u00f6lgeler ve \u00fclkeler aras\u0131nda kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma yap\u0131labilmesine de imk\u00e2n tan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

GHG Protokol\u00fc Kurumsal Standard\u0131 GHG emisyonlar\u0131n\u0131 \u00fc\u00e7 kapsama ay\u0131r\u0131r. Bu \u00fc\u00e7 kapsam \u015fu \u015fekilde tan\u0131mlanabilir:<\/p>\n\n\n\n

Kapsam 1 Emisyonlar\u0131 (Scope 1):<\/strong> Sahip olunan veya kontrol edilen kaynaklardan gelen do\u011frudan emisyonlard\u0131r. \u00d6rne\u011fin bir \u015firketin ofisinde kullan\u0131lan do\u011fal gazdan veya \u015firket ara\u00e7lar\u0131n\u0131n egzoz gazlar\u0131ndan kaynaklanan emisyonlar bu kapsamdad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Kapsam 2 Emisyonlar\u0131 (Scope 2):<\/strong> Sat\u0131n al\u0131nan ve t\u00fcketilen enerji kaynakl\u0131 dolayl\u0131 emisyonlard\u0131r. \u00d6rne\u011fin bir \u015firketin sat\u0131n ald\u0131\u011f\u0131 elektrik, buhar, \u0131s\u0131 ve so\u011futma gibi enerji kaynaklar\u0131 sebebiyle ortaya \u00e7\u0131kan emisyonlar bu kapsama girer.<\/p>\n\n\n\n

Kapsam 3 Emisyonlar\u0131 (Scope 3):<\/strong> De\u011fer zincirinde meydana gelen t\u00fcm dolayl\u0131 emisyonlar ve hem yukar\u0131 ak\u0131\u015f hem a\u015fa\u011f\u0131 ak\u0131\u015f emisyonlar\u0131d\u0131r. \u00d6rne\u011fin u\u00e7ak \u00fcreticisi bir firma d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. U\u00e7ak yap\u0131m\u0131nda kullan\u0131lan \u00e7eli\u011fi \u00fcretmek i\u00e7in kullan\u0131lan enerji ya da i\u015f\u00e7ilerin i\u015fe gitmek i\u00e7in kulland\u0131\u011f\u0131 arabalardan \u00e7\u0131kan duman sebebiyle olu\u015fan emisyonlar kapsam 3’e d\u00e2hildir.<\/p>\n\n\n\n

Kapsam 3 Emisyonu: Yukar\u0131 ve A\u015fa\u011f\u0131 Ak\u0131\u015f Emisyonlar\u0131 Nas\u0131l Olu\u015fur?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Kapsam 3 emisyonlar\u0131 kurulu\u015f taraf\u0131ndan sahip olunmayan veya kontrol edilmeyen ancak kurulu\u015fun de\u011fer zincirinde dolayl\u0131 yoldan etkiledi\u011fi fakt\u00f6rlerden kaynaklanan faaliyetlerin sonucudur. \u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011finin etkilerini azaltmak ve ortadan kald\u0131rmak i\u00e7in y\u00fcr\u00fct\u00fclen uygulamalar kapsam\u0131nda do\u011frudan faaliyetlerden kaynaklanmayan emisyonlar\u0131n yani kapsam 3 emisyonlar\u0131n\u0131n da azalt\u0131lmas\u0131 gerekir.<\/p>\n\n\n\n

Kapsam 1’in ve 2’nin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n i\u00e7inde olmayan t\u00fcm emisyonlar\u0131 i\u00e7eren kapsam 3, hem yukar\u0131 hem a\u015fa\u011f\u0131 ak\u0131\u015f faaliyetlerini i\u00e7erir. Yukar\u0131 ak\u0131\u015f emisyonlar\u0131 bir \u015firketin operasyonlar\u0131 i\u00e7in gereken \u00fcr\u00fcnlerin veya hizmetlerin temin edilmesi s\u0131ras\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan emisyonlar\u0131 kapsar. A\u015fa\u011f\u0131 ak\u0131\u015f emisyonlar\u0131ysa \u015firketin \u00fcretti\u011fi \u00fcr\u00fcnlerin veya hizmetlerin m\u00fc\u015fterilere ula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ve m\u00fc\u015fteriler taraf\u0131ndan kullan\u0131lmas\u0131 a\u015famalar\u0131nda olu\u015fan emisyonlard\u0131r. Bir \u00fcr\u00fcn\u00fcn ya\u015fam d\u00f6ng\u00fcs\u00fcnde yer alan farkl\u0131 a\u015famalar\u0131 tan\u0131mlayan yukar\u0131 ve a\u015fa\u011f\u0131 ak\u0131\u015f emisyonlar\u0131, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik raporlamalar\u0131nda ve sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131n\u0131n izlenmesinde \u00f6nemli rol oynar.<\/p>\n\n\n\n

Yukar\u0131 ak\u0131\u015f emisyonu ham madde tedariki, \u00fcretici faaliyetleri, ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131k gibi s\u00fcre\u00e7lerde ortaya \u00e7\u0131kar. A\u015fa\u011f\u0131 ak\u0131\u015f emisyonuysa \u00fcretim sonras\u0131 da\u011f\u0131t\u0131m, sat\u0131\u015f, t\u00fcketim, at\u0131k y\u00f6netimi gibi s\u00fcre\u00e7lerde olu\u015fur. \u00d6rne\u011fin bir g\u0131da firmas\u0131n\u0131n \u00fcr\u00fcnlerini ambalajlamak i\u00e7in sat\u0131n ald\u0131\u011f\u0131 plastik malzemelerin \u00fcretimi s\u0131ras\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131 yukar\u0131 ak\u0131\u015f emisyonuna \u00f6rnektir. Bu g\u0131da firmas\u0131 taraf\u0131ndan \u00fcretilen \u00fcr\u00fcnlerin m\u00fc\u015fteri taraf\u0131ndan sat\u0131n al\u0131n\u0131p pi\u015firilmesi s\u0131ras\u0131nda kullan\u0131lan elektrik enerjisiyse a\u015fa\u011f\u0131 ak\u0131\u015f emisyonuna \u00f6rnek olabilir.<\/p>\n\n\n\n

Kapsam 3 Emisyonu Nas\u0131l Azalt\u0131labilir?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Scope 3 olarak da adland\u0131r\u0131lan kapsam 3 emisyonlar\u0131 genellikle bir i\u015fletmenin karbon ayak izinin %70’inden fazlas\u0131n\u0131 olu\u015fturur. Kapsam 3 emisyonlar\u0131 do\u011frudan kontrol edilemeyen alanlardan kaynakland\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bu emisyonlar\u0131n azalt\u0131lmas\u0131, yeni i\u015f stratejilerinin belirlenmesini gerektirir. Bunun yan\u0131 s\u0131ra i\u015f s\u00fcre\u00e7lerinin yeniden planlanmas\u0131na da ihtiya\u00e7 duyulabilir. Bu s\u00fcre\u00e7 tedarik\u00e7ilerle, m\u00fc\u015fterilerle ve di\u011fer payda\u015flarla birlikte daha etkili \u015fekilde y\u00f6netilebilir.<\/p>\n\n\n\n

Emisyon azaltma uygulamalar\u0131 \u00e7evresel etkileri azalt\u0131rken ayn\u0131 zamanda i\u015fletmelere \u00e7e\u015fitli mali avantajlar da sa\u011flayabilir. Kapsam 3 emisyonlar\u0131n\u0131 azaltmada etkili olabilecek y\u00f6ntemlerden baz\u0131lar\u0131 \u015funlard\u0131r:<\/p>\n\n\n\n