Net-Zero Hedefiniz Ne Kadar Gerçekçi? SBTi Kriterlerini Keşfedin

Günümüzde iklim kriziyle mücadele etmek isteyen birçok şirket bugün net-sıfır hedefini duyuruyor. Basın bültenleri yayımlanıyor, sürdürülebilirlik raporlarında tarihler paylaşılıyor. Ancak, bu hedefler ne kadar gerçekçi ve uygulanabilir? Bugün, Sera Gazı Azaltım Bilimi Temelli Hedefler Girişimi (Science Based Targets initiative – SBTi) çerçevesinde net-sıfır kararlarının nasıl ölçüldüğünü ve onaylandığını keşfedeceğiz.

Net-Sıfır Hedefi Nedir ve Neden Önemlidir?

Öncelikle net-sıfır hedefi, bir şirketin veya kurumun sera gazı emisyonlarını yıl içinde sıfıra indirmeyi veya kalan emisyonlarını karbon alımları yoluyla dengelemeyi taahhüt etmesidir. Ancak burada kritik nokta sadece emisyonları azaltmak değil, bunu bilimsel verilere dayanarak yapmak. İşte tam da bu noktada SBTi devreye giriyor.

SBTi, şirketlerin iklim değişikliği ile mücadelede IPCC (Intergovernmental Panel on Climate Change) raporlarının önerdiği sıcaklık artışı sınırlarına uyacak hedefler koymasını sağlar. Böylece, belirlenen hedefler hem küresel ısınmayı 1,5°C’nin altında tutma amacına hizmet eder hem de emisyon azaltımı konusunda gerçekçi bir yol haritası sunar. IPCC’ye göre küresel sıcaklık artışını 1,5°C ile sınırlandırmak için küresel emisyonların 2030’a kadar yaklaşık %45 azaltılması ve 2050 civarında net-sıfıra ulaşılması gerekir. Şirket hedefleri de bu küresel karbon bütçesiyle uyumlu olmak zorundadır.

SBTi Nedir ve Neyi Onaylar?

Science Based Targets initiative; şirketlerin sera gazı azaltım hedeflerini bilimsel metodolojiye göre değerlendirip onaylayan uluslararası bir girişimdir. Şirketler hedeflerini belirler, SBTi metodolojisine göre hesaplar ve bağımsız teknik incelemeden geçirir.

SBTi şunları kontrol eder:

1. Hedefin 1,5°C senaryosu ile uyumlu olup olmadığı
2. Emisyon kapsamlarının doğru dahil edilip edilmediği
3. Zaman çizelgesinin yeterince iddialı olup olmadığı
4. Net-sıfır için uzun vadeli azaltım hedeflerinin yeterli olup olmadığı

SBTi Kriterlerinin Detayları

SBTi onaylı hedefler koymak isteyen şirketlerin uyması gereken bazı temel kriterler var:

• Kapsamlı Emisyon Azaltımı: Hedeflerin sadece doğrudan emisyonları değil, enerji kullanımından kaynaklanan dolaylı emisyonları da içermesi gerekir.
• Bilime Dayalı Ölçümler: Hedefler, küresel ısınmayı 1,5°C sınırlandırma yolunda rakamsal ve zaman çizelgesi açısından tutarlı olmalı.
• Net-Sıfır Stratejisi: Şirketler karbon dengelemeden önce emisyon azaltımına öncelik vermeli; karbon alımları ve ormansızlaşmayı önleme gibi çözümler ancak azaltımların ardından yapılmalı.
• Şeffaflık ve Hesap Verebilirlik: Yıllık raporlama ve ilerlemenin kamuoyuna açıklanması zorunlu, böylece hedeflere bağlılık doğrulanabilir.

Bu detaylar, sizin ya da organizasyonunuzun sürdürülebilirlik yolunda gerçek anlamda etkili bir planı olduğunu garanti eder.

Net-Sıfır Stratejisinin Temel Bileşenleri

Gerçekçi bir net-sıfır planı genellikle şu adımları içerir:

• Emisyon envanterinin detaylı çıkarılması
• Bilim temelli kısa ve uzun vadeli hedef belirlenmesi
• Enerji verimliliği yatırımları
• Yenilenebilir enerji sözleşmeleri (PPA vb.)
• Tedarik zinciri karbon yönetimi
• Döngüsel ekonomi uygulamaları
• Dijital izleme ve raporlama altyapısı

Net-Sıfır ile “Karbon Nötr” Arasındaki Fark

Bu iki kavram sıklıkla karıştırılır:

• Karbon nötr: Emisyonlar devam ederken ofsetlerle dengelenebilir.
• Net-sıfır: Emisyonların %90-95’e kadar azaltılması beklenir; yalnızca kalan küçük kısım giderimle dengelenir.

SBTi net-sıfır standardı, karbon nötrlüğe kıyasla çok daha katı ve yapısal dönüşüm gerektirir.

Sizce Net-Sıfır Hedefiniz Gerçekçi mi?

Eğer bir şirket olarak net-sıfır hedefi koyduysanız, bu hedefler SBTi’nin kriterleriyle ne kadar örtüşüyor? Eksik kalan noktalar varsa, onları tespit etmek ve adım adım düzelterek gerçekçi bir plana dönüştürmek mümkün. Unutmayın, iklim eylemi sadece prestij meselesi değil; devamlılık ve sorumluluk meselesidir.

Kendinize Sorabileceğiniz 7 Soru

1. Scope 3 emisyonlarınızı gerçekten ölçtünüz mü?
2. 2030 için mutlak azaltım yüzdesi belirlediniz mi?
3. Ofsetlere bağımlı mısınız?
4. Tedarikçilerinize azaltım şartı koyuyor musunuz?
5. Yıllık ilerleme takibi yapıyor musunuz?
6. Üst yönetim sürece entegre mi?
7. Yatırım planınız hedeflerle uyumlu mu?

Bu sorulara net cevap veremiyorsanız, hedefiniz revizyona ihtiyaç duyuyor olabilir.

Süreç boyunca küçük ama etkili adımlar atmak da çok değerli: Enerji verimliliği, yenilenebilir enerjiye geçiş, tedarik zinciri yönetimi gibi alanlarda ilerlemek net-sıfır yolunda ciddi katkılar sağlar.

QuickCarbon olarak ISO 14064-1:2018 Standardı ve GHG Protocol’e göre hesaplama ve raporlama yapan kullanıcı dostu yazılımımızla süreçlerin şeffaf bir şekilde izlenmesine olanak sağlıyoruz. Bununla birlikte, SBTi çalışmaları uluslararası çerçeveye uygun şekilde uzman ekibimiz tarafından gerçekleştirilmektedir. Siz de demo talebinde bulunmak ve süreçler hakkında detaylı bilgi almak bizimle iletişime geçebilirsiniz.